އައްނަބީލް މުހައްމަދު ވަހީދުއްދީނާއި ބަނޑޮސް-1

ބަނޑޮހަކީ މާލެއަތޮޅު އުތުރުބުރީގެ މެދުގައި އޮންނަ ރަށެކެވެ. ބަނޑޮސް އޮންނަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވެރިކަންކުރާ މާލެއާ ނުހަނު ގާތުގައެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ މައި ދޮރާށި ކަމަށްވާ ހުޅުލެއާވެސް ނުހަނު ކަައިރީގައި އޮންނަ ރަށެކެވެ. ކުރީޒަމާނުގައި ބަނޑޮހަކީ މާލެއަށްވުރެ ވަޔާއި ފެން ރަގަޅު ރަށެކެވެ. ބަނޑޮހުގައި ހުންނަ މީހާއަށް މާލެ ފެންނާނެއެވެ. މާލޭގައި ހުންނަ މީހާއަށްވެސް ބަނޑޮސް ފެންނާނެއެވެ. ދުރުމިނަކީ ގާތްގަޑަކަށް ފަސްމޭލު ބައެވެ. މާލެ ދެވޭނީ ސްޕީޑް ލޯންޗުގައިނަމަ ބާރަ ވަރަކަށް މިނިޓުންނެވެ.

ވެރިކަންކުރާ ރަށާއި ކައިރީގައި އޮތުމަކީ ތާރީޚީ ހާދިސާތަކާއި ބަނޑޮހާއި ގުޅުން އޮތުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުކަމެކެވެ. ގައުމީ ދުވަހުގެ ބަތަލު އުތީމު ބޮޑުތަކުރުފާނާއި އެތަކުރުފާނުގެ ބައްޕާފުޅު ހުސައިން ޚަތީބު ތަކުރުފާނު ބަނޑޮހުގެ ފަޅުތެރޭގައި މަޑުކުރައްވައި އަވަހާރަފުޅު ލެއްޕެވިއެވެ. އެބޭފުޅުންގެ އޮޑި މަޑުކުރީ ބަނޑޮހުގެ ދޮންދައިތައޮޅު ކައިރީގައެވެ. އަނދިރި އަނދިރިންގެ ވެރިކަމުގައި މުހައްމަދު ތަކުރުފާނާއި އެތަކުރުފާނުގެ ބައްޕާފުޅު ހުސައިން ޚަތީބު ތަކުރުފާނު އަނދިރި އަނދިރިންގެ ގަނޑުވަރަށް ވަޑައިގަތުމަށްފަހު ގަނޑުވަރުގައި ކަންތައް ހިނގައިދިޔަ ގޮތުން ހުސައިން ޚަތީބު ތަކުރުފާނު ނިންމެވީ މާލޭގައި ތިއްބެވުން ރައްކާތެރި ނޫންކަމަށެވެ. އެހެންވެ އެރޭ އޮޑިޔާއިގެން މަޑުކުރެއްވީ ބަނޑޮހުގެ ފަޅުތެރޭގައެވެ.

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތާރީޚު ލިޔުއްވި ފްރާންސްގެ ދަތުރުވެރިޔާ ފްރާންސުވާ ޕިރާޑުވެސް ބަނޑޮހުގައި ދުވަސްތަކެއް ހޭދަކުރިއެވެ. އޭނާ ދިވެހިރާއްޖެ އައީ މީލާދީން 1602 ވަނަ އަހަރުގައެވެ. ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ނުވަނީސް ގަދަފަދަ ހުމެއްއައިސް ވަރަށްބޮޑަށް ބަލިވިއެވެ. ފައި ދުޅަވެ، އުމަގުވެ، އެތަން ފަޅައިގެންގޮސް އެބަލީގައި ހަތަރުމަސް ހޭދަކުރަން ޖެހުނެވެ. އެދުވަސްވަރު އެފަދަ ބަލިބައްޔަށް ބޭސްކުރާ ވަރަށްމޮޅު ދިވެހި ހަކީމަކު ބަނޑޮހުގައި ހުއްޓެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަދުންނަކީ އައްސުލްތާން އިބްރާހިމް ކަލާފާނެވެ. ކަލާފާނަކީ އުތީމު ބޮޑުތަކުރުފާނުގެ ދަރިކަލުންނެވެ. އެރަދުންގެ އެދިވަޑައިގަތުމުގެ މަތީން ޕިރާޑް ގޮވައިގެން ބޭސްވެރިޔާ ބަނޑޮހަށް ދިޔައީއެވެ. ބަނޑޮހަށް ގެންދިއުމަށްފަހު ފަރުވާކުރަމުންގޮސް ބަލިން ފަސޭހަވިއެވެ. އޭގެފަހުންވެސް އޭނާ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ފަސްއަހަރު ހޭދަކުރިއެވެ.

އެދުވަސްވަރު ބޭރު ކަރަކަރައިން ދިވެހިރާއްޖެ އަންނަ ވިޔަފާރި ނައުޒޯގުފަހަރު މާލޭގެ ތޮށިގަނޑާއި ކާރީގައި ތިބުމުގެ ހުއްދަ ދެވެނީ ތިން ދުވަހަށެވެ. އެއަށްފަހު ދެން ތިބެންޖެހެނީ ބަނޑޮހުގެ ބޭރުގައެވެ. އެގޮތަށް އަންނަ ބައެއް ނައުފަހަރުން ހަތިޔާރު ހިފައިގެން ތިބޭ މަލާބާރު ސިފައިންވެސް އާދެއެވެ. އިބްރާހިމް ކަލާފާނުގެ ރަސްކަމުގައި ޓެނަނޯރުގެ ނަވެއް 500 ވަރަކަށް މީހުންނާއެކު މާލެއައެވެ. ޓެނަނޯރަކީ ކާލީކޯޓާއި ކޮއްޗެއާ ދޭތެރޭގައި އޮންނަ ވަކި ވެރިކަމެކެވެ. ތިން ދުވަހަށްފަހު އެނައު ބަނޑޮހުގެ ބޭރުގައި މަޑުކުރިއެވެ. ދެމަހެއްހާ ދުވަސް ތެެރޭގައި ނަވުގެ ގިނަމީހުން ހުންއައިސް މަރުވީއެވެ.

ދިވެހިރާއްޖެއަށް ފަތުރިވެރިކަން ތައާރަފު ކުރުމުގައި ބައިވެރިވި ފުރަތަމަ ދޮން ފަރަންޖީއަކީ ޖޯޖް ކޯބިންއެވެ. އޭނާވެސް ބަނޑޮހުގައި ދުވަސްތަކެއް ހޭދަކުރިއެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރީތި މަންޒަރު ފޮޓޯނަގައި ޕޯސްޓްކާޑު ހަދައި އިޝްތިހާރު ކުރި މަޝްހޫރު ފޮޓޯގްރާފަރ އަދި ފޮޓޯ ޖާރނަލިސްޓް މައިކަލް ފްރިޑެލް ދިވެހިރާއްޖޭގައި އެންމެ ގިނަދުވަސް ހޭދަކުރީވެސް ބަނޑޮސް އައިލެންޑް ރިސޯރޓުގައެވެ. އޭނާއަކީ މީލާދީން 1976 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން މިއަދާހަމައަށްވެސް އެ މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނަ މީހެކެވެ.

ބަނޑޮހަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހުޅުވުނު ދެވަނަ ރިސޯރޓެވެ. ރިސޯރޓެއްގެ ގޮތުގައި ބަނޑޮސް ހުޅުވުނީ ދެވަނަ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ފުރަތަމަ ރައީސް ވެލާނާގޭ އިބްރާހިމް ނާސިރުގެ ވެރިކަމުގައެވެ. ރައީސް ނާސިރުގެ ޚާއްސަ ގެއެެއް ބަނޑޮހުގައި ހުއްޓެވެ. ނަމަކީ ފެހިގެއެވެ. އެގެ ހުރީ މިހާރުވެސް ވަރަށް ޚާއްސަ ތަނެއްގައެވެ.

ރިސޯޓެއްގެ ގޮތުގައި ބަނޑޮސް ތަރައްގީކުރީ ސަރުކާރުގެ ކުންފުންޏެއް ކަމަށްވާ ކްރެސެންޓް ޓޫރިސްޓް އޭޖެންސީ (ސީޓީއޭ) އިންނެވެ. ބަނޑޮހަކީ އެކުންފުނީގެ ދެވަނަ ރިސޯރޓެވެ. ފުރަތަމަ ރިސޯރޓަކީ ކުރުނބާ މޯލްޑިވްސްއެވެ. ޖުމްލަ 28 ކޮޓަރީގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ ރިސޯރޓެއްގެ ގޮތުގައި ބަނޑޮސް ހުޅުވުނީ 1972 ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެންބަރު 10 ވަނަ ދުވަހުއެވެ. އޭގެ 52 އަހަރު ފަހުން މިހާރުގެ ބަނޑޮހަކީ 220 ކޮޓަރީގެ ރިސޯރޓެކެވެ.(ނުނިމޭ)